Waarom katten vechten en hoe je weer vrede sticht

Vechtende katten, we hebben het allemaal wel eens gezien op straat of misschien zelfs bij je thuis. Not.a.pretty.sight. Ook de vocale omlijsting die er mee gepaard gaat bezorgd mij persoonlijk altijd de koude rillingen. Dat gekrijs en gegil gaat echt door merg en been. Vechten is een serieuze aangelegenheid bij katten. In dit blog leg ik je uit waarom ik vind dat je altijd moet ingrijpen als je katten met elkaar vechten.

Katten vermijden conflicten…

En op het moment dat ze dat niet meer doen is er dus echt iets aan de hand! Katten zijn van nature conflict-vermijdend omdat vechten ze kwetsbaar maakt. Ze lopen het risico om ernstig gewond te raken. Een kat die gewond is kan niet jagen en een kat die niet kan jagen die gaat dood van de honger. Nu hebben katten tegenwoordig bijna allemaal personeel en is een hongerdood na een vechtpartij dus niet meer aan de orde, maar het instinct van een kat trekt zich daar weinig van aan.

…en kennen geen overgave

Katten kennen geen overgave-gedrag. Een gevecht stopt niet omdat één van de katten zich gewonnen geeft en de andere als winnaar uit de strijd komt. Een gevecht gaat door tot één van de katten weet te ontsnappen, of tot de dood er op volgt. Dat ontsnappen is trouwens zelden een actie waarbij de ontsnappende kat heel hard weg rent. Wegrennen lokt de agressie van de tegenstander alleen nog maar meer uit. Het ontsnappen is vaak een tafereel dat wel even kan duren, waarbij de ene kat steeds meer afstand neemt van de andere kat. Het woord ‘ontsnappen’ heeft iets acuuts, maar zoals wel vaker bij katten betekent het bij hen weer net even iets anders.

Katten gevecht

 

Katten vechten alleen bij een serieus conflict

Wanneer het tot een gevecht komt dan weet je dat er een heel serieus conflict tussen de twee vechtersbazen is. Want de risico’s die bij een vechtpartij horen neemt een kat niet voor het eerste het beste akkefietje. Om zich tot een vechtpartij te laten verleiden moet er echt sprake zijn van een situatie die voor de kat niet te accepteren is. Hij of zij is voor dit conflict bereid zijn lijf en leven in de strijd te gooien. Go figure! Ik hou er nooit van om katten met mensen te vergelijken, maar het is in dit geval best oke om je af te vragen in welke situaties jij bereidt bent om zoveel risico te nemen. Wat moet er daarvoor wel niet aan de hand zijn?

Het grootste misverstand over vechten

Een veelgehoord misverstand is dat katten die bij elkaar leven, vechten om de rangorde te bepalen. En dat je ze daarin hun gang moet laten gaan. Mag ik je even uit de droom helpen?

Katten hebben geen rangorde. En dus geen dominantie en geen submissie. Er zijn uiteraard katten met een dominant karakter, maar dat is iets anders dan dominantie als soortspecifiek kenmerk.

Wanneer dominantie een soortspecifiek kenmerk is, zoals bij de leeuw, is er wel sprake van een rangorde. Maar bij de kat is het dus hoogstens een karakterspecifiek kenmerk van de desbetreffende kat en dus niet van de gehele soort. Het ze dus maar uit laten vechten is echt niet aan te raden. Wat dan wel? De vechtende katten uit elkaar halen, direct. Let wel op want vechtende katten kijken niet heel nauw of ze hun tegenstander of hun eigenaar te grazen nemen. Gewapend met een deken of een kussen kun je de katten uit elkaar halen zonder daarbij zelf opengehaald te worden.

De vechtersbazen weer herenigen

Zet de katten apart, zorg dat ze elkaar niet kunnen zien. Als dit betekent dat je er één op moet sluiten in een aparte kamer: het zij zo! Zorg er wel voor dat ook die kat de beschikking heeft over de standaard resources: eten/drinken/kattenbak/slaapplek. Laat de gemoederen bedaren door ze rust te gunnen. Hoe lang dit nodig heeft verschilt per situatie, van een paar uur tot een dag of nog langer. Katten kunnen lang overstuur blijven, dus scheid ze liever te lang dan te kort. Is iedereen weer chill? Dan kun je voorzichtig proberen de katten weer bij elkaar te zetten. Ga niets forceren. Zet ze niet meteen bij elkaar op 1 vierkante meter, laat ze op afstand weer rustig aan elkaar wennen. Dring niet aan op enige vorm van interactie, laat het ze op hun eigen tempo doen. En onthoud: katten kennen geen verzoeningsgedrag en zeggen geen sorry.

Een goede tactiek is om ze bij de hereniging te eten te geven, of iets lekkers. Zo creëer je een positieve associatie: oh daar heb je die etterbak weer maar hee, ik krijg een snoepje. Wat je in dit stadium vooral wilt is dat de ruzie niet opnieuw oplaait en de rust in huis bewaard blijft. Elkaar dulden is hierbij genoeg en in veel gevallen voor dat moment ook het hoogst haalbare. 

Let op signalen van beginnende agressie en onderschat daarbij het staren/fixeren niet. Dit is een enorm uitdagende actie en een teken van agressie. Maar ook grommen of blazen wil je niet hebben. Gebeurt dit wel, haal ze dan direct weer uit elkaar en probeer het later weer opnieuw.

Als het geen incident meer is: herintroduceren

Slaat de vlam direct of steeds opnieuw weer in de pan, dan heb je waarschijnlijk met een dieper geworteld conflict te maken. Katten die elkaar niet meer kunnen luchten of zien komen daar zonder goede begeleiding bijna nooit samen weer uit. Gelukkig is het in de meeste gevallen op te lossen. Maar dit kost wel tijd en energie. De katten moeten aan elkaar geherintroduceerd worden en dat is een vrij intensief traject dat veel tijd kan kosten. En dan bedoel ik eerder weken dan dagen, soms zelfs maanden. 

Moraal van dit verhaal: mocht je nog denken dat je vechtende katten het gewoon ‘lekker samen uit moet laten vechten’, think again!

Update
Ik krijg veel berichten in de comments en per e-mail met vragen over ruziënde katten, het is een veelvoorkomend probleem. Als bovenstaande aanpak en adviezen niet werken dan is het belangrijk dat je hulp inschakelt van een kattengedragsdeskundige. Deze persoon komt bij je langs om de interactie tussen de katten en de leefomgeving te bekijken, en gericht advies te geven. Ik kan helaas geen advies op afstand geven over dit soort complexe situaties!